De
zee is groen en schuimt, is dan weer zwart met huizenhoge golven,
of is onverwacht rustig als een stilstaand meer. Het bijzondere van
varen is, dat - zodra je de haven verlaten hebt en de laatste boei
voorbijgevaren bent - je de beslommeringen van de wereld achter je
laat. Het is een bevrijding, je beziet de wereld met andere ogen,
iets van de notie die nog vele malen sterker bij de ruimtevaarder
leeft.
Op
een passagiersschip van toen telde de wereld misschien 600 of 1000,
of zo'n 1500 mensen, een kleine dorpsgemeenschap, een stadje op zee,
met alle comfort, met de bakker, de slager, de wasserij. Voor de passagiers
de bioscoop en allerlei ander vermaak, en vooral heel veel en zeer
goed eten.
Werkterrein
van de bemanning en het passagierdeel waren streng gescheiden. Toch
was er altijd wel een waaghals die 's avonds ging passagieren op gevaar
af gesnapt te worden, Maurice bijvoorbeeld, met zonnebril op en een
fotocamera om zijn nek, en sterke verhalen de dag daarop. Totdat het
een keer mis ging, natuurlijk, en hij door de scheepspolitie werd
opgepakt.
|
Een
ansichtkaart met s.s. Groote Beer van de "Holland America Line".
Het was een zogenaamd Victoryschip, gebouwd tijdens de Tweede Wereldoorlog.
(Toch wordt ook wel eens abusievelijk vermeld dat het een Libertyschip
was.) Na de oorlog kwam het in Nederlandse handen en werd het gebruikt
voor troepentransport naar Indonesië (Politionele Acties in 1947,
1948 en 1949) en vanaf 1951 voor het verschepen van repatrianten en
emigranten.
In
1960 werd het schip overgedaan aan de Trans-Ocean Steamship Company,
op z'n Nederlands: Scheepvaart Maatschappy TRANS-OCEAAN. Toen de lust
tot emigreren afnam werd de Groote Beer een schip voor toeristen en
studenten. Het alternatief was vliegen met een Lockheed Constellation
of zo'n moderne Comet, maar die hadden weinig stoelen.
|
De
Groote Beer deed er zo'n 8 tot 10 dagen over om van Rotterdam naar
New York te varen. Modernere boten maakten de overtocht in 6 tot 8
dagen. Het hangt er vanaf of het op rustige zee voor de wind gaat
of dat zware zee door storm en onweer tegen zit. Midden op de Atlantissche
Oceaan werden we ingehaald door het moderne passagiersschip, de s.s.
Rotterdam van de H.A.L., de Holland Amerika Lijn.
|
Tijdens
een vrij uurtje na een brandrol op het voordek met Edmond van den
Boogert uit Utrecht. Werkstudenten waren we. Werken van 6 uur in de
morgen tot 's avonds 10 uur: de vloer van de bar van de zwarte schoenvegen
van 's nachts twistende toeristen ontdoen, de bioscoop boenen, als
steward bedienen in de onderofficiersmess. Werken met plezier.
We
kregen goed te eten. Bijvoorbeeld: griesmeelpap met melk, gebakken
ei met spek (ontbijt), kippesoep, gebraden piepkuiken en patat frites
(middageten), en gebakken lever met uien, aardappelpuree, gekookte
ham, ice cream (avondmaal), en alles wat daar nog bij hoorde. En na
het werk dronken we een biertje. Op zee sliep je als een os. Vooral
onderin het voorschip, het E-Dek (E-Deck).
|
HET
WONDER!!
Wanneer de ontwerper van de "Groote Beer" z'n schepping
nog eens tegen zou komen, zou het hem moeilijk vallen om het schipo
in haar huidige vorm te herkennen. De "Groote Beer" werd
in Califonia gebouwd en in augustus 1944 als s.s. "Costa Rica"
in de vaart genomen. Na de oorlog werd het schip door de Nederlandse
regering overgenomen, omgedoopt en in 1952 werd ze omgebouwd voor
het vervoer van troepen. Voordat ze voor haar tegenwoordige maatschappij
"Trans Oceaan" ging varen, werd het schip wederom veranderd
en "verfraaid". (...)
Zoals de aanduiding S.S. voor "Groote Beer" het al zegt,
heeft het schip een installatie, welke haar d.m.v. stoom voortbeweegt.
De machinekamer is uitgerust met een hoge en een lage druk turbine.
Nu zegt het woord turbine voor de meesten niet zo heel veel, maar
in zijn eenvoudigste vorm is de turbine te beschouwen als een waterrad
met holle schoepen, dat niet door water, maar door stoom van hoge
snelheid zijn draaiende beweging krijgt. De omwentelingssneldheid
hierdoor verkregen, bedraagt voor de hoge druk turbine c.a. 6000
omwentelingen per minuut, en voor de lage druk turbine c.a. 3500
omwentelingen per minuut. Daar deze snelheid voor de schroef veel
te hoog is, wordt deze weer gereduceerd door een stelsel van tandwielen,
welke de snelheid terugbrengt tot ongeveer 75 a 80 omwentelingen
per minuut, afhankelijk van het vermogen dat van de turbine wordt
verlangd. De vierbladige schroef, welke het schip voortbeweegt,
heeft een diameter van c.a. 6 meter. De schroef is verbonden met
de machine door een as van 50 meter lengte en een dikte van 50 cm.
|
Deze as wordt
op zeven plaatsen ondersteund en bestaat uit zeven stukken welke
met bouten aan elkaar verbonden zijn. De stoom, die nodig is voor
de turbine, wordt opgewekt door twee hoge druk ketels, welke met
olie worden gestookt.
Het s.s. "Groote Beer" kan ongeveer 1500 ton stookolie
vervoeren en het stookolie-verbruik per dag bedraagt ongeveer
tussen de 50 en 60 ton. De druk van de stoom bedraagt 32 kg/cm2
en de waterinhoud per ketel 6 ton.
Het water dat zich in de ketel bevindt, is zuiver gedistilleerd
water, wat hier aan boord door verdampingsinstallaties uit drink-
of zeewater wordt verkregen.
Voor de verlichting en de elektrisch aangedreven werktuigen zijn
er nog twee dijnamo's van 300 K.W. elk, die eveneens door turbines
worden aangedreven. Tenslotte nog iets over de drinkwater-installatie.
Het schip vervoert ongeveer 1500 ton drinkwater en het verbruik
per dag varieert van 50 tot 70 ton. Een hoeveelheid dus van ca.
6000 volle emmers. Het slokje water dus ter aanvulling van Uw
bierrantsoen of voor het 's avonds wassen van Uw vermoeide zweetvoeten,
maakt niet het grootste gedeelte van het verbruik uit. Het hoge
verbruik komt hoofdzakelijk voor rekening van de wasserijen en
keuken.(...)
C. Oosterling, 2e W.T.K.
(Tekst
letterlijk
overgenomen uit de gestencilde uitgave van ATLANTISCHE SPORTVERENIGING
"GROOTE BEER" - Opgericht 19 april 1956. Beschermheer
Kapitein C. Rol. tekeningen: Jef van Exel. Cartoons: Rudy Janssen.
REDACTIE: Joop van Kempen, Luc Vriend, Joop Moerenhout. Oplage:
190 EX. Copyright: AHESVE. Lay-out: Joop Moerenhout. 7e JAARGANG
NO. 13 - 26 JULI 1962. Verschijnt wanneer het uitkomt.)
|
|

Op
sommige katrollen ontbraken de dikke, stalen kabels die gebruikt werden
om aan te meren en zware ladingen te hijsen. De Groote Beer was verbouwd
en deed al jaren geen dienst meer als vrachtschip.
|
|
|
|
|
Onze
tocht van Rotterdam naar Hoboken aan de Hudson en weerom was een van
de laatste reizen die de Groote Beer naar de US maakte. Een jaar later
werd het schip verkocht aan een Griekse reder.
|

De
Oceaan Post (uitgave Radio-Holland, Amsterdam) Friday
July 13th, 1962:
WASHINGTON - Indonesian and Dutch officials are to resume
talks here on the West New Guinea question. Meanwhile fresh military
clashes are reported from the disputed territory.
WASHINGTON - People under 18 made up 43 percent of all police
arrests for major offenses, including murder, rape and robbery in
America last year, an official report says. The serious crime rate
was four per minute.
De Oceaan Post
(uitgave Radio-Holland, Amsterdam)
Saterday, July 14th, 1962:
NEW YORK - A detective left a baseball game, in which he
was playing, jumped into the crowd and arrested a wanted man. He
turned him over to a patrolman and returned to the field. The police
lost 14-13 to the firemen.
WASHINGTON - President Kennedy nominated career diplomat
Foy D. Kohler to succeed Llewellyn Thompson as American ambassador
to Moscow.
OSLO - The low price of whale oil will mean that only three
Norwegian whaling expeditions of 1500 men will take part in the
coming antarctic season, compared with six of 4500 men last year.
De Oceaan Post (uitgave Radio-Holland,
Amsterdam) Monday,
July 16th, 1962:
LONDON - British and American engineers conversed for 55
minutes by telephone beamed through satellite Telstar between Goonhilly
and Andover. The transmission and reception, both in America and
Britain, were said to be perfect.
SAIGON - An American army helicopter with five Americans
and two Vietnamese aboard was shotdown by communist guerilla groundfire
in the mountainous country near the Laotian border with central
Vietnam. The helicoptger was on a supply mission and came downin
the jungleclad mountainside, 17 miles from the Laotian border.
PARIS - Cycling - France's Jacques Anquetil won the Tour
de France cycle race, which ended here Sunday. Belgium's Raymond
Poulidor third. British Tommy Simpson sixth. The tour started on
June 24 at Nancy and the riders covered 2.655 miles in 22 stages.
WASHINGTON - America's recovery from last year's recession
will not be as strong as had been hoped, according to a revised
forecast by the commerce department.
MIAMI BEACH - Miss Argentina was chosen Miss Universe 1962
from 93 beauties from all over the world. The winner, 24 year old
Norma Nolan from Buenos Aires, is a granddaughter of an Irish farmer
immigrant. The 15 semifinalists included miss Canada, miss New Zealand
and miss Britain.
|
|
|
|
|

Het
Farewell Dinner werd aangeboden door de kapitein van s.s. "Groote
Beer", Cornelis Rol.
|
|
|
|
|